Marka Lisans ve Franchising

Marka lisanslama hizmeti; marka kullanım hakkı devri sözleşmelerinin akdedilmesini ve akabinde TÜRKPATENT siciline kayıt sürecinin yürütülmesini ifade etmektedir. Fikir Tescil, marka vekili avukatlar aracılığıyla size özel hazırlanan lisans sözleşmesiyle birlikte TÜRKPATENT nezdindeki süreçleri yürütmektedir.

• Markanızla gelir yaratın ve büyüyün: Lisans veya franchising yoluyla, güvenilir iş ortakları aracılığıyla ek yatırım yapmadan markanızın pazarı genişler ve düzenli royalty geliri elde edersiniz.
• Marka değerini koruyan sözleşmeler: Marka imajınızı ve kalite standartlarınızı koruyan, tarafların tüm hak ve yükümlülüklerini netleştiren, hukuken sağlam sözleşmeler hazırlanır.
• İş modelinize uygun strateji: İşletmenizin yapısı ve büyüme hedefleri analiz edilerek sizin için uygun modelin lisans mı franchising mi olduğuna karar vermenize yardımcı olunur ve seçilen modelin altyapısı kurulur.

Marka lisansı, belirli bir bedel karşılığında marka kullanım hakkının devredilmesidir. Marka lisans işlemlerinde markanın mülkiyeti devredilmez; sadece markanın kullanım hakkı devredilir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.24'te düzenlenen marka lisansının; markanın tescil edildiği mal ve hizmet sınıflarının tamamı veya bir kısmı için verilmesi mümkündür.

Marka kullanım hakkı; münhasıran tek bir kişiye, coğrafi alan sınırlandırılarak veya belirli ürün grupları için verilebilir. Ancak uygulamada en çok akdedilen sözleşme türleri, inhisari ve inhisari olmayan lisans sözleşmeleridir.

İnhisari Marka Lisans Sözleşmesi

Diğer bir ifadeyle münhasır lisans sözleşmeleri, lisans alana geniş yetkiler tanır. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece marka sahibi markasını kullanamaz ve bir başkasına lisans veremez.

İnhisari lisans sözleşmesi hazırlanırken sözleşmede inhisari lisans olduğunun açıkça belirtilmesi gerekmektedir; aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme, inhisari olmayan lisans sözleşmesi sayılır.

İnhisari Olmayan Marka Lisans Sözleşmesi

İnhisari olmayan lisans sözleşmelerinde marka sahibi de markayı kullanabilmekte ve bir başkasına lisans verebilmektedir. Marka kullanım hakkı devrinin lisans alandan başkasına yapılmaması isteniyorsa bunun sözleşmede açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

SMK m.148/4: "Hukuki işlemler, yazılı şekle tabidir." Bu kapsamda marka lisans sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması gerekmektedir; noter aracılığıyla yapılma veya noter onayı zorunluluğu yoktur.

Ortak ve garanti markalar için yapılan lisans sözleşmelerinin geçerli olabilmesi için ise ayrıca TÜRKPATENT siciline kaydedilmesi gerekmektedir.

Bir lisans sözleşmesi hazırlanırken marka kullanım sınırlarının ve tarafların hak ve yükümlülüklerinin net olarak belirlenmesi gerekmektedir. Özellikle bir marka ihlali söz konusu olduğunda hangi tarafın nasıl aksiyon alacağı sözleşmede yer almalıdır. Bir marka lisans sözleşmesinde şu hususlara dikkat edilmesi gerekir:

• Marka tescil sınıfları ve lisansa konu sınıflar,
• Lisansın niteliği ve sınırları,
• Lisans süresi,
• Ücret miktarı,
• Marka ihlali hâlinde tarafların hak ve yükümlülükleri,
• Kalite kontrol ve denetim şartları,
• Lisans alanın veya verenin lisansı bir başkasına devir hakları,
• Garanti yükümlülükleri ve cezai şartlar.

Ayrıca bir marka lisans sözleşmesinin TÜRKPATENT'te tescil edilebilmesi için sözleşmede şu hususların yazılması gerekmektedir:

• Marka adı ve tescil numarası,
• Lisansa konu mal ve hizmet sınıfı,
• Lisans bedeli,
• Lisans süresi.

Marka kullanım hakkının devri için — ortak ve garanti markalar hariç — TÜRKPATENT nezdinde tescil zorunlu değildir; taraflar arasında akdedilen sözleşme geçerlidir ve hüküm doğurur. TÜRKPATENT nezdinde bir marka lisansının tescil edilebilmesi için gerekli belgeler şunlardır:

• Marka adı ile tescil numarasının yer aldığı talep formu,
• Lisans alan ve verenlerin imza beyannameleri,
• Lisans sözleşmesi,
• Sözleşmenin yabancı dilde olması hâlinde yeminli tercüman tarafından onaylanmış Türkçe tercümesi.

Marka lisans sözleşmesi, marka kullanım hakkının belirli bir bedel karşılığında bırakılmasıdır. Marka lisanslamayla mülkiyet devredilmez; sadece markanın kullanım hakkı devredilir. Sözleşme, markanın tescil edildiği mal ve hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için yapılabilir; kullanım hakkı belirli mallara, coğrafi sınırlara ve şartlara tabi tutulabilir.

Lisans sözleşmeleri SMK'da ikiye ayrılmıştır. İnhisari lisans sözleşmesinde, aksi kararlaştırılmadıkça marka sahibi markasını kullanamaz ve bir başkasına lisans veremez. İnhisari olmayan lisans sözleşmelerinde ise marka sahibi, aksi kararlaştırılmadıkça markasını kullanabilir ve bir başkasına lisans verebilir.

Marka lisans sözleşmelerinin yazılı yapılması gerekir; bu bir geçerlilik koşuludur. Ortak ve garanti markalar için ayrıca sicile kayıt zorunluluğu vardır.