Tasarım Hakkına Tecavüz

Tasarım haklarınız ihlale karşı korunur

Tasarım hakkına tecavüz, tasarım sahibinin izinsiz üretim veya taklit etmesidir. Bu durum, tazminat ve cezai sorumluluk doğurur. Tasarım, tescil ile korunan bir sınai haktır. Hukuki işlem için tescil şarttır. Tescilsiz tasarım hakları için ayrı imkanlar mevcuttur.

Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller

Tasarım hakkına tecavüz fiilleri SMK m.81'de düzenlenmiştir:

  • Tasarım sahibinin izni olmadan, tasarımın aynısını veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, satmak, pazarlamak.
  • Lisans sözleşmesi haklarını izinsiz genişletmek veya devretmek.
  • Tasarımın gaspı.

Tasarım Hakkının Gaspı (Çalınması)

Tasarımın gaspı, tasarım hakkı olmayan birinin ürünü kamuoyuna sunması veya tescil ettirmesidir (SMK m.71). Hak sahibi, tescil veya kamuya sunumdan itibaren 3 yıl içinde dava açabilir. Kötü niyet varsa, 3 yıllık süre aranmaz; her zaman dava açılabilir.

Tasarım Hakkına Tecavüzde Hukuki İmkanlar

Tasarım hakkına tecavüzde hukuki ve cezai sorumluluk doğar. Tasarım sahibi, ihtiyati tedbirle tecavüzü durdurmalı, ardından tazminat ve ceza yargılaması başlatmalıdır. Başlıca hukuki imkanlar:

  • Tecavüzün önlenmesi ve sonuçlarının giderilmesi.
  • Maddi ve manevi tazminat.
  • Ceza yargılaması.

Tasarım Hakkına Tecavüzün Tespiti Davası

Tasarım hakkına tecavüzün varlığını ispatlamak için açılır. Kusur veya zarar şartı aranmaz.

Tasarım Hakkına Tecavüzün Önlenmesi (Men’i) Davası

Gerçekleşmek üzere olan veya tekrarlanması muhtemel tecavüz fiillerini önlemek için açılır. Kusur veya zarar şartı aranmaz.

Fikrinizi Tescilleyin

Marka, tasarım farketmezsizin fikrinizi hemen tescilleyin! Sürecinizi bugün başlatalım.

Tasarım Hakkına Tecavüzün Durdurulması Davası

Başlamış ve devam eden tecavüzleri durdurmak için açılır. Mahkemeden taklit ürünlerin toplatılması, üretimin durdurulması gibi taleplerde bulunulabilir.

Tasarım Hakkına Tecavüz Halinde Tazminat Davaları

Tasarım hakkı sahibi maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Kusur ve zararın ispatı gereklidir.

Maddi Tazminat ve Yoksun Kalınan Kar

Maddi tazminat, fiili zararı ve yoksun kalınan karı kapsar. Fiili kayıp, tecavüzü ortadan kaldırma ve itibar kazanma masraflarını içerir. Yoksun kalınan kar üç şekilde hesaplanır:

  • Lisans sözleşmesi yapılsaydı ödenecek ücret.
  • Tecavüz edenin net karı.
  • Tecavüz olmasaydı elde edilecek kazanç.
    Tasarım sahibi en avantajlı seçeneği belirler.

Manevi Tazminat ve İtibar Tazminatı

Manevi tazminat, ihlal sürecindeki psikolojik zorluklar için ödenen bedeldir. İtibar tazminatı, tasarımın kötü taklidi veya uygunsuz piyasaya sürülmesiyle oluşan itibar kaybını karşılar.

Tasarım Hakkının Korunması

Tasarım hakkının en etkili korunma yolu TÜRKPATENT tescilidir. Tescil, yenilikçi çalışmaların size ait olduğunu alenileştirir. SMK kapsamında koruma sağlar ve birçok hukuki imkan sunar. Tasarım koruması, başvuru tarihinden itibaren 5 yıldır. Dört kez yenilenerek toplam 25 yıl korunabilir.

Tasarımın kamuoyuyla paylaşılması da koruma sağlar. Paylaşılan tasarım, aksi ispatlanana kadar paylaşana ait sayılır. Kamuoyuyla paylaşılan bir ürün, paylaşım tarihinden itibaren 12 ay içinde tescil edilebilir.

Tescilsiz Tasarım Koruması ve İhlali

Tescilsiz tasarım koruması, ürünün kamuoyuyla paylaşılmasından itibaren 3 yıldır. Bu sürenin sonunda koruma biter. Bu 3 yıl içinde, tescilli tasarımlara benzer davalar açılabilir. Tasarımın kamuoyuyla paylaşılmasından sonraki 12 ay içinde tescili mümkündür.

Sonuç

Tasarım hakkına tecavüz, ciddi hukuki sonuçlar doğurur. Tescilli tasarımlar geniş koruma altındadır. Tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması ve tazminat temel hukuki yollardır. Tescilsiz tasarımlar da sınırlı süreyle korunur. Tasarım sahipleri haklarını korumak için tescil ve hukuki destek almalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tasarım hakkına tecavüz nedir?

Tasarım hakkına tecavüz, tasarım sahibinin izni olmaksızın tasarımın üretilmesi, taklit edilmesi veya hukuki haklarının kullanılmasıdır.

Tasarım hakkının gaspı ne anlama gelir?

Tasarım hakkının gaspı, bir ürün üzerinde tasarım hakkı kendisinde olmamasına rağmen kişinin onu kamuoyuna sunması veya tescil ettirmesidir.

Tasarım hakkına tecavüz durumunda hangi hukuki yollara başvurulabilir?

Tecavüzün önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması, maddi ve manevi tazminat talep etme ile ceza yargılaması başlatma imkanları mevcuttur.

Tasarım hakkı ne kadar süreyle korunur?

Tasarım hakkı, tescil başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süreyle korunur ve 4 kez yenilenerek toplam 25 yıla kadar uzatılabilir.

Tescilsiz tasarımlar korunur mu?

Evet, tescilsiz tasarımlar ürünün kamuoyuyla paylaşılmasından itibaren 3 yıl süreyle korunur.