Marka İptali İşlemleri
Geçersiz tesciller hukuken kaldırılır
İletişime Geçin
Tescilinize engel olan veya haksız yere tescil edilmiş markaların dava yoluyla kalıcı iptalini sağlayarak kendi markanızı tescil etmenizin önünü açarız.
Beş yıldır piyasada kullanılmayan markaları tespit eder, kullanmama gerekçesiyle iptal davası açarak sicilden silinmesini sağlarız.
Delil toplama, dava dilekçesinin hazırlanması ve mahkeme sürecinin takibi dahil olmak üzere tüm hukuki süreci sizin adınıza profesyonelce yönetiriz.
Marka iptali, bir markanın aktif veya hatalı kullanım sonucu TÜRKPATENT tarafından iptal edilmesidir. Marka iptalinde en bilindik sebebi bir markanın kesintisiz 5 yıl olarak kullanılmamasıdır. Bunun haricinde markanın yaygın ad hale gelmesi bir marka iptali sebebidir.
Fikir Tescil olarak, bu yazımızda 10 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe giren Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ve özellikle 10 Ocak 2024 ile 15 Mart 2025 tarihlerinde yapılan önemli değişiklikler ışığında marka iptali süreçlerini detaylıca ele alacağız. Marka sahipleri ve potansiyel marka başvuru sahipleri için bu güncel bilgilerin yol gösterici olmasını umuyoruz.
Marka İptali Nedir ve Neden Önemlidir?
Marka iptali, tescili tamamlanmış ancak belirli bir süre boyunca ciddi biçimde kullanılmayan veya hukuka aykırı şekilde kullanılan markaların tescilinin sona erdirilmesi işlemidir. Bu uygulama, marka sicilindeki atıl markaların temizlenmesini, böylece yeni markaların tescilinin önünün açılmasını ve ticari hayatta markaların gerçek amacına uygun kullanılmasını sağlamayı hedefler. Markanızın aktif korunması ve olası hak kayıplarının önüne geçilmesi için marka iptali süreçlerini anlamak hayati öneme sahiptir.
Marka İptal Sebepleri Nelerdir?
Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 26. maddesi uyarınca, tescilli bir markanın iptali aşağıdaki hallerde mümkündür:
• Kullanmama Nedeniyle İptal: İptali talep edilen markanın tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı bir sebep olmaksızın Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmaması veya markanın kullanımına 5 yıl kesintisiz ara verilmiş olması gerekmektedir. Kullanım, marka sahibi veya onun izniyle gerçekleşmeli ve markanın tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından fiilen yapılmış olmalıdır. İptal talebinden önceki 3 ay içinde gerçekleşen kullanımlar, iptal talebi düşünülerek yapıldığı varsayıldığından dikkate alınmaz.
• Jenerik Hale Gelme Nedeniyle İptal: Marka sahibinin eylemleri veya gerekli önlemleri almaması sonucunda markanın, tescilli olduğu mal veya hizmetler için sektörde yaygın bir ad (jenerik isim) haline gelmesi durumunda iptali istenebilir.
• Halkı Yanıltma Nedeniyle İptal: Marka sahibinin veya izniyle gerçekleştirilen kullanım sonucunda markanın, tescilli olduğu mal veya hizmetlerin özellikle niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltması halinde marka iptaline karar verilebilir.
• Ortak ve Garanti Markalarında Teknik Şartnameye Aykırı Kullanım: Ortak marka veya garanti markası niteliğindeki tescillerde, marka sahibinin SMK m. 32’de düzenlenen teknik şartnamelere sürekli olarak aykırı kullanımı engellemek için gerekli önlemleri almaması durumunda iptal kararı verilebilir. Ortak marka, bir grup işletme tarafından kullanılan ve bu gruptaki mal/hizmetleri diğerlerinden ayıran işarettir. Garanti markası ise, marka sahibinin kontrolünde birçok işletme tarafından ürün veya hizmetlerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir.
Marka İptalini Kimler Talep Edebilir ve Kime Karşı İleri Sürülebilir?
Marka iptali talepleri, kural olarak, markanın iptal edilmesi halinde bu durumdan menfaat sağlayabilecek ilgili kişiler tarafından yapılmalıdır. Bu, genellikle aynı veya benzer mal/hizmetlerde marka tescil etmek isteyen ya da mevcut markasının korunmasını sağlamak isteyen rakipler veya sektördeki diğer aktörler olabilir.
Ancak, markanın halkı yanıltıcı biçimde kullanılması veya ortak/garanti markalarının teknik şartnameye aykırı kullanımı gibi kamu düzenini ilgilendiren sebeplerle iptal talepleri, yalnızca ilgili kişiler tarafından değil, aynı zamanda Cumhuriyet Başsavcıları ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından da ileri sürülebilir.
Marka iptali talepleri, talep tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya onların hukuki haleflerine karşı ileri sürülebilir. Talep edildikten sonra hak sahibinin değişmesi, sürecin sicildeki mevcut hak sahibine karşı devam etmesini engellemez.
Marka İptal Talebi Nereye Yapılır? (Güncel Durum)
Marka iptali talepleri, kural olarak, markanın iptal edilmesi halinde bu durumdan menfaat sağlayabilecek ilgili kişiler tarafından yapılmalıdır. Bu, genellikle aynı veya benzer mal/hizmetlerde marka tescil etmek isteyen ya da mevcut markasının korunmasını sağlamak isteyen rakipler veya sektördeki diğer aktörler olabilir.
Ancak, markanın halkı yanıltıcı biçimde kullanılması veya ortak/garanti markalarının teknik şartnameye aykırı kullanımı gibi kamu düzenini ilgilendiren sebeplerle iptal talepleri, yalnızca ilgili kişiler tarafından değil, aynı zamanda Cumhuriyet Başsavcıları ve ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından da ileri sürülebilir.
Marka iptali talepleri, talep tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya onların hukuki haleflerine karşı ileri sürülebilir. Talep edildikten sonra hak sahibinin değişmesi, sürecin sicildeki mevcut hak sahibine karşı devam etmesini engellemez.
Marka İptal Talebi Nasıl Yapılır? (15 Mart 2025 Yönetmelik Değişiklikleri)
5 Mart 2025 tarihinde yayımlanan Sınai Mülkiyet Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte yapılan değişiklikler, marka iptal taleplerinin usul ve esaslarını netleştirmiştir. İşte güncel süreç:
• Tek Markaya Tek Talep: Her bir iptal talebi, tek bir tescilli markaya ilişkin olarak yapılmalıdır.
• İmzalı Talep Formu: İptal talebi, tescilli markanın iptaline ilişkin gerekçelerin ilgili mevzuattaki madde, fıkra ve bent karşılıklarının açıkça belirtildiği imzalı bir iptal talep formu ile Kuruma sunulmalıdır.
• Ücret Ödeme Zorunluluğu: Talebin incelenmesi için belirlenen ücretin ödenmesi ve bu ödemeye ilişkin bilginin Kuruma sunulması zorunludur.
• Gerekli Bilgiler: İptal talep formunda şu bilgiler bulunmalıdır:
o İptali istenen markanın tescil numarası.
o İptali istenen mal veya hizmetler (sınıflarıyla birlikte).
o Marka iptali talep edenlerin kimlik ve iletişim bilgileri.
o Talep vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekilin kimlik ve iletişim bilgileri.
o İptal gerekçesinin ilgili mevzuattaki madde, fıkra ve bent karşılıkları ile açıkça belirtilmesi. Kullanmama dışındaki gerekçelere dayanılıyorsa, bunlara ilişkin bilgi ve belgeler.
o Ücretin ödendiğine ilişkin bilgi.
• Eksikliklerin Giderilmesi: Usulüne uygun yapılmayan taleplerde Kurum, talep sahibine eksiklikleri gidermesi için 1 aylık süre verir. Bu süre içinde eksiklikler giderilmezse talep reddedilir ve ödenen marka iptal ücreti iade edilmez.
• Cevap ve Delil Sunma Süreci: Kurum, iptal talebine ilişkin cevaplarını ve delillerini sunması için marka sahibine 1 aylık süre tanır. Talep halinde bu süre 1 ay daha uzatılabilir. Süresinde sunulmayan cevap ve deliller dikkate alınmaz.
• Ek Bilgi ve Belge Talebi: Kurum, gerekli gördüğü hallerde taraflardan ek bilgi, belge veya açıklama sunmalarını 1 ay içinde talep edebilir. Bu süre içinde istenenler sunulmazsa, talep mevcut bilgilerle değerlendirilir.
• Doğrudan Red Kararı: İptali istenen markanın talep tarihinde tescilli olmaması, marka hakkının sona ermiş olması veya kullanmamaya dayalı iptal taleplerinde markanın en az 5 yıldır tescilli olmaması halinde, Kurum marka sahibine bildirim yapmadan iptal talebini doğrudan reddedebilir.
• Kullanım Delili Talebi: Kullanmama sebepli iptal taleplerinde, markanın talep tarihinde Türkiye’de en az 5 yıldır tescilli olması şartıyla, Kurum marka sahibinden markasını iptal talebine konu mal veya hizmetler bakımından ciddi biçimde kullandığına ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delil sunmasını ister. Delil sunulmaması veya yetersiz bulunması halinde Kurum iptal talebini kabul ederek markanın iptaline karar verir. Ancak iptal kararı, benzer mal veya hizmetler yönünden verilemez.
• Kararın Tescili ve Yayımı: Kurum tarafından verilen nihai iptal kararları sicile kaydedilir ve markanın tescil numarası, tescil tarihi, marka örneği, marka sahibinin bilgileri, iptal edilen mal/hizmetler ve iptalin etkili olduğu tarih gibi bilgileri içerecek şekilde bültende yayımlanır.
Marka, tasarım farketmezsizin fikrinizi hemen tescilleyin! Sürecinizi bugün başlatalım.
Marka İptal Ücretleri ve İade Koşulları (2025 Güncel Bilgiler)
2025 yılı itibarıyla marka iptal ücreti iki kalemden oluşmaktadır ve tek seferde Kurum’a ödenir:
• Marka İptal Ücreti: 28.150,00 TL
• Marka İptal Talebi Emanet Ücreti: 23.458,33 TL
• Toplam Ödenecek Tutar: 51.608,33 TL
Emanet Ücretinin İadesi:
• Talebin Tümüyle Reddedilmesi: Kurum tarafından marka iptal talebi tümüyle reddedilirse (markanın iptaline karar verilmezse), emanet ücreti olarak yatırılan tutar, iptali istenen markanın sicilde kayıtlı marka sahibine ödenir.
• Talebin Tümüyle Kabul Edilmesi: Kurum tarafından iptal talebinin tümden kabul edilip markanın iptaline karar verilmesi halinde ise, emanet ücreti, talebi üzerine, marka iptalini talep edene ödenir.
• Kısmi İptal Kararı: Kurum, markanın kısmen iptaline karar verirse (örneğin, tescilli olduğu bazı mal/hizmetler için iptal, diğerleri için devam), emanet hesabında bulunan ücret her iki tarafa da ödenmez ve Kuruma gelir olarak kaydedilir.
• Talep Edilmeme Süresi: Kurumun nihai kararından itibaren on yıl içinde emanet ücretinin talep edilmemesi halinde bu ücretler Kuruma gelir olarak kaydedilir.
• Usul Eksikliği Nedeniyle Red: İptal talep edenlerin usulüne uygun başvuru yapmaması ve eksikliklerin verilen süre içinde giderilmemesi halinde, talep üzerine emanet olarak yatırılan ücret talep sahibine iade edilir; ancak marka iptal ücreti iade edilmez.
Marka İptalinin Hukuki Sonuçları ve Etkisi
Kurum tarafından markanın iptaline karar verilmesi halinde marka hakkı sona erer. Bu iptal kararı, kural olarak, iptal talebinin Kurum’a sunulduğu andan itibaren geleceğe etkili olarak hüküm ve sonuç doğurur.
Ancak, markanın iptalini gerektiren haller daha önceki bir tarihte meydana gelmişse, talep edilmesi üzerine iptal kararının bu tarihten itibaren geçmişe etkili olacağına karar verilebilir. Geçmişe etkili bir karar talep edildiğinde, iptal kararının etkili olması istenen tarihin iptal talebinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Marka İptali ile Marka Hükümsüzlüğü Arasındaki Farklar
Marka iptali ve hükümsüzlüğü kavramları sıklıkla karıştırılsa da, sebep ve etkileri bakımından önemli farklılıklar gösterirler:
• Sebepler:
o Marka İptali: SMK m. 26'da düzenlenen kullanmama, jenerikleşme, halkı yanıltma ve ortak/garanti markalarında teknik şartnameye aykırılık gibi sebeplerdir.
o Marka Hükümsüzlüğü: SMK m. 5 ve 6'da düzenlenen mutlak ve nispi ret nedenleridir (örneğin, ayırt edici nitelik taşımama, kamu düzenine aykırılık, önceki bir markayla benzerlik vb.).
• Yetkili Makam:
o Marka İptali: 10 Ocak 2024 tarihinden itibaren Türk Patent ve Marka Kurumu.
o Marka Hükümsüzlüğü: Mahkemeler (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri).
• Talep Edenler:
o Marka İptali: Kural olarak menfaati olan ilgili kişiler (kamuyu ilgilendiren haller hariç).
o Marka Hükümsüzlüğü: Menfaati olan ilgili kişiler dışında Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları da talep edebilir.
• Etki Tarihi:
o Marka İptali: Kural olarak iptal talebinin Kuruma sunulduğu tarihten itibaren geleceğe etkili (istisnai hallerde geçmişe etkili olabilir).
o Marka Hükümsüzlüğü: Markanın başvuru tarihinden itibaren hüküm ve sonuç doğurur ve markaya tescille sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.
Marka İptal Şartları (Özet)
Bir markanın iptal edilebilmesi için temel şartlar şunlardır:
• Tescilli bir markanın varlığı.
• Yukarıda belirtilen SMK m. 26'daki iptal sebeplerinden birinin gerçekleşmiş olması.
• İptal talebinin menfaati olan ilgili kişiler tarafından yapılması.
• İptal talebinin, talep tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya hukuki haleflerine karşı ileri sürülmesi.
• İptal talebinin ve ücretlerinin, 15 Mart 2025 tarihli Yönetmelik değişikliklerine uygun olarak Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapılması.
Sonuç
Marka iptali, ticari hayatta markaların aktif kullanımını sağlamak ve marka sicilinin güncelliğini korumak adına önemli bir mekanizmadır. Marka sahiplerinin, tescilli markalarını düzenli ve ciddi biçimde kullanmaları, olası iptal risklerine karşı en güçlü savunmadır. Fikir Tescil olarak, marka tescil süreçlerinizden marka takibi ve olası iptal talepleri veya itiraz süreçlerinize kadar her adımda yanınızdayız. Marka haklarınızın korunması ve etkin yönetimi için uzman ekibimizle iletişime geçmekten çekinmeyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Markanızın İptal Edilmemesi İçin Tescil Tarihinden İtibaren 5 Yıl İçinde VE Sonrasında Kesintisiz Olarak Türkiye'de Tescilli Olduğu Mal Veya Hizmetler İçin Ciddi Biçimde Kullanmanız Gerekmektedir. Ayrıca, Markanızın Jenerik Bir İsme Dönüşmesini Engellemeli VE Halkı Yanıltıcı Kullanımlardan Kaçınmalısınız.
Hayır, Marka İptali Talep Edilebilmesi İçin Herhangi Bir Zamanaşımı Veya Hak Düşürücü Süre Öngörülmemiştir.
10 Ocak 2024 Tarihinden İtibaren Yürürlüğe Giren Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 26. Maddesi Uyarınca, Marka İptal Taleplerinin Değerlendirilmesi Yetkisi Mahkemelerden Türk Patent ve Marka Kurumu'na devredilmiştir. Bu Değişiklik, Süreçleri Daha Hızlı VE Uzman Bir Kurum Tarafından Yönetmeyi Amaçlamaktadır.
2025 Yılı İtibarıyla Marka İptal Ücreti Toplam 51.608,33 TL'dir (28.150,00 TL Marka İptal Ücreti VE 23.458,33 TL Emanet Ücreti). Emanet Ücreti, İptal Talebinin Tümüyle Reddedilmesi Durumunda Marka Sahibine, Tümüyle Kabul Edilmesi Durumunda İse Talep Edene İade Edilebilir. Kısmi İptal Kararlarında Veya Usul Eksikliği Nedeniyle Reddedilen Taleplerde İse İade Edilmeyebilir.